De Kapitein

De Kapitein vertegenwoordigt het rationele brein. Hij (of zij) is verantwoordelijk voor de navigatie: hoe jij je een weg door het leven baant.

Met zijn loodsoog houdt nauwgezet in de gaten in welke situatie we ons bevinden en hoe die zich kan gaan ontwikkelen – van dag tot dag, maar vooral ook op de langere termijn.

De Kapitein: navigator van het Schip en ons probleem-oplossend vermogen.

De Denker

Een gezonde Kapitein blinkt vaak uit in vaardigheden als planning, onderzoek, analyse, het terughalen van informatie uit herinneringen, en het oplossen van problemen in de breedste zin van het woord.

Dat klinkt heel schools, en ergens is het dat ook: ons schoolsysteem is gericht op het ontwikkelen van onze Kapitein, vaak ten koste van onze emotionele vaardigheden.

Toch hoef je geen academicus te worden om een sterke Kapitein te hebben. Wij mensen hebben namelijk een uitermate ver ontwikkeld vermogen tot abstract denken.

Het Loodsoog

Dat abstract denken is waarom de Kapitein een vaardigheid heeft die ik ‘het loodsoog’ noem. Hij heeft als enige op het Schip het vermogen om ver voorbij de horizon te kijken. Hij kan obstakels voorspellen voor ze zichtbaar zijn en op basis daarvan beslissingen nemen – ook rekeninghoudend met obstakels die misschien nooit zullen verschijnen. Dat laatste is wat ons als diersoort uniek maakt.

Een Kapitein met een goed loodsoog interpreteert situaties in het heden en verleden om patronen te ontdekken in de warboel van mogelijkheden en waarschijnlijkheden. Die patronen gebruikt hij vervolgens om een indicatie te hebben van hoe de toekomst zich zal ontwikkelen. Een waardevolle vaardigheid in een drukke wereld, maar het kan spaak lopen wanneer een Kapitein patronen denkt te zien waar die er niet zijn…

Niet Harteloos

De Kapitein prat gaat op feiten – althans, wat hij als feiten ziet – en heeft bij voorkeur hard bewijs als grondslag voor zijn beslissingen. Emotionele argumenten hebben weinig effect op hem. Door die afstandelijkheid kan hij nors en hardvochtig overkomen.

Toch ervaart de Kapitein wel degelijk emoties, zij het op een totaal andere manier dan de Bootsman of de Scheepsjongen. Daardoor heeft hij moeite met het begrijpen van emotionele reacties van anderen, laat staan dat hij daar adequaat op weet te reageren.

De Kapitein & Communicatie

Van de drie Karakters is de stem van de Kapitein het makkelijkste te herkennen. Hij gebruikt vaak woorden, schema’s, cijfers en andere ‘talen’ met duidelijk afgebakende regels. Die duidelijkheid geeft hem controle over hoe hij zich uitdrukt en wat hij precies vertelt. En wat juist niet…

Meestal is de Kaptein degene die het hoofd koel houdt, wat niet wil zeggen dat hij ook altijd redelijk is. Hij is gebrand op het overtuigen met feiten en (in zijn ogen) steekhoudende argumenten. Als anderen (de Boots en Scheepsjongen incluis) zijn betoog niet aanvaarden of niet luisteren, kan hij vreselijk koppig zijn. Sommige Kapiteins worden zelfs agressief, of trekken zich juist terug en vertikken het dan om zich nog langer met de situatie te bemoeien.